donderdag 2 januari 2020

Buiten De Gebaande Paden Dansen


"If the change of state from the present state takes place in a strongly preferred direction then you are in a pattern, on a road, along a track, etc."
- Edward de Bono's Textbook of Wisdom #26

Het is erg moeilijk om uit een stramien van geijkte moves te breken. Ik bemerk een drempel:
1. In mezelf (als lead)
2. In de follow

(De lead is degene die de dans leidt, de follow is degene die volgt. Traditioneel is de man de lead en de vrouw de follow, maar er lijkt de laatste jaren een trend te zijn dat deze rolverdeling steeds minder strikt aan geslacht gebonden is, vooral in de zouk is dat het geval).

Ad 1: Voor mijzelf is het een exploratie-exploitatie uitruil; uit zorg dat de follow de dans niet leuk vindt, kies ik voor moves die ik goed beheers, waarvan ik weet dat die wel goed zullen gaan (exploitatie van het bekende). Exploratie van onbekende moves voelt riskanter.

Ad 2: De drempel bij de follow kan verschillende oorzaken hebben, ik ben daar nog niet helemaal uit. Ik denk in ieder geval aan “anticiperend volgen”, de basis niet goed op orde hebben (slordig voetenwerk). Daarbij is het duidelijk dat lang niet elke follow even astute is.

Maar waarom zou je überhaupt uit het stramien van geijkte moves willen breken?
Omdat dansen in essentie een creatief proces is. Je zit in het leven van alle dag vaak al in zo’n keurslijf. Er is behoefte aan spel, exploratie, avontuur en de teugels laten vieren.

Als je je beperkt tot een select aantal moves, laat je grote delen van de choreoscape (= de verzameling van alle mogelijke moves in een dans) onbenut en onontdekt. Toegegeven, sommige moves in de choreoscape zijn biomechanisch ongunstiger, of zijn voor de hersenen coördinatief lastiger aan te sturen. Maar veel mogelijke moves zijn eigenlijk best goed te doen, zoals de inverted circulare in de zouk, of de Cross Body Lead (eigenlijk een salsamove) in de Bachata. Maar we zijn het gewoon niet gewend, daarom gaat het vaak niet lekker als je die moves toch gaat doen.

De spirit van een dans is niet gebonden aan een specifieke set van moves. Dus je kunt best moves uit bijvoorbeeld de salsa in de bachata incorporeren en vice versa, zonder daarbij de spirit van die dansen geweld aan te doen. Je repertoire is daarmee enorm verrijkt.

Onderstaande video geeft een indruk van hoe het eruit ziet als je moves uit de ene dans in de andere dans toepast:






Maar hoe pak je dat als lead aan? Hoe werk je naar het buiten de gebaande paden dansen toe?
Bedenk: je leidt zowel jezelf als de follow uit de comfortzone. Noodzakelijke voorwaarden daarvoor:
1. Gronding
2. Centrering
3. Connectie

Ad 1: Dit begint bij het voetenwerk, dit moet bij beide partners onberispelijk zijn, anders raak je uit balans.

Ad 2: Hiervoor moeten mentale en emotionele rust gewaarborgd worden.

Ad 3: Op fysiek vlak is een goed frame noodzakelijk. Op sociaal-emotioneel vlak is wederzijds vertrouwen nodig.

Concreet kun je het als volgt aanpakken:
Dans een tijd in de basis – echt alleen in de basis, geen andere moves. Varieer in richting: ga in de zouk en salsa bijvoorbeeld niet alleen naar voor en naar achteren, ga in de bachata niet alleen zijwaarts, maar stap alle kanten op. Uiteraard moet je eigen voetenwerk helemaal op orde zijn, maar als je merkt dat er bij de follow daar wat aan schort, dan kun je helpen door nonverbaal te accentueren met subtiele bewegingen; je kunt bijvoorbeeld de tap in de bachata wat meer accentueren, of je verplaatst iets nadrukkelijker je gewicht tijdens de passen. Maar houd dit subtiel, anders breng je de follow uit balans, of breng je haar/hem in de war.

In bijvoorbeeld de bachata kun je het als volgt doen:
1. Dans de basis in de gebruikelijke richting (zijwaarts).
2. Blijf de basispas doen, maar varieer in richtingen, wees hierin creatief.
3. Dans nu de basis op de plaats.
4. Als je voelt dat zowel jij als de follow er klaar voor zijn, doe dan het volgende:




(Voor info over hoe deze notatie te lezen, zie Danspassen onthouden met FootScript.)

Feitelijk is dat de basis zoals die in de salsa gedaan wordt (alleen tap je nu op t4 en 8).
Van daaruit is het makkelijk om typische salsamoves te doen, zoals bijvoorbeeld de Cross Body Lead.

Tot slot suggesties voor het verbeteren van je eigen voetenwerk: 
Het is een goed idee om veel thuis solo te oefenen. Zet muziek aan en experimenteer met alle mogelijke variaties van de basispas.
Een goede oefening is bijvoorbeeld de afwas doen en ondertussen de basis van een dans op de plaats te doen, hierdoor ontwikkel je het vermogen om je bovenlichaam en benen onafhankelijk van elkaar te bewegen. 

Een andere goede oefening is touwtjespringen. Het versterkt je gevoel voor ritme en timing. Dit komt hoofdzakelijk omdat je niet kunt smokkelen; als je iets niet goed doet dan gaat het gewoon meteen verkeerd. Het touw geeft je dus rechtstreekse feedback. Ik merk dat mijn voetenwerk in het dansen veel beter is geworden sinds ik dat veel doe. Dat is op zich niet zo verwonderlijk, ook boksers doen van oudsher aan touwtjesspringen om hun voetenwerk te verbeteren. 
Een waarschuwing: bouw het wel rustig op, want als je begint met touwtjespringen dan is dat met name voor je pezen een grote extra belasting, zeker omdat je als beginner geneigd bent veel te hoog te springen (gevorderden komen niet meer dan 3-5 cm van de grond). De pezen hebben relatief veel tijd nodig om zich aan te passen. 
Als je met het springtouw aan de slag wil gaan, dan kun je op de Youtubekanalen van Rush AthleticsJump Rope Dudes en Jump 15  uitstekende tutorials vinden. 




dinsdag 31 december 2019

Jahreswechsel Schmerz

Zoals elk jaar roept de jaarwisseling bij vlagen gevoelens van neerslachtigheid bij mij op. Ik noem dat Jahreswechsel Schmerz. 

Daar verbaas ik mezelf altijd over, want per slot van rekening is de jaarwisseling slechts een denkbeeldig iets, het is eigenlijk niet meer dan een idee. Er is op zich niets bijzonders aan het moment dat wij aanduiden als 01 januari 00:00 uur, maar we zijn er enorm veel betekenis aan gaan hechten, alsof er dan een totaal nieuw begin is. 

Maar feitelijk gebeurt er op dat moment niets anders dan:

nieuw jaartal = huidig jaartal + 1

En die som bestaat alleen in onze hoofden en in de door ons geprogrammeerde systemen. Het heeft verder geen enkel bestaan in de fysieke realiteit. 

Ik kan er niet omheen dat Oud en Nieuw met een hele hoop drukte gepaard gaat. Evenmin kan ik mij onttrekken aan de administratieve implicaties van de jaarwisseling. Wel kan ik ervoor kiezen dat ik mij niet al te zeer terneer laat drukken door iets wat eigenlijk niets meer is dan een idee. 

zaterdag 1 december 2018

Fouten Analyse


Dit zijn ideeën die ik heb over het goed omgaan met fouten:

Definitie:
Er is sprake van een fout als dingen anders lopen dan de bedoeling was en als dat tot ongewenste gevolgen heeft geleid.

Het is belangrijk om goed met fouten om te gaan. Dat begint ermee door fouten onder ogen te zien. Alleen dan kun je ervan leren. Daarbij is het ook belangrijk om in te zien dat een fout altijd voortkomt uit een samenloop van meerdere factoren. Fouten moeten niet bestraft worden, maar betrokkenen moeten wel zoveel mogelijk gestimuleerd worden verantwoordelijkheid te nemen. In een klimaat waarin er naar schuldigen gezocht wordt, neigen mensen ertoe hun fouten te proberen te verbergen. Personen bestraffen als er dingen fout gaan, is uiteraard wel op zijn plaats wanneer er sprake is van nalatigheid of zelfs moedwillige sabotage. 

Globale opzet van een foutenanalyse: 

• Wat is er fout gegaan?
• Hoe is dat zo gekomen? (welke samenloop van omstandigheden heeft ertoe geleid dat het fout ging?)
 Hoe werd de fout ontdekt?
 Wat zijn de gevolgen van de fout?
 Hoe ging het oplossen van de problemen die het gevolg van de fout waren?
 Werd de fout ontdekt voor- of nadat de gevolgen intraden?
Antwoord op bovenstaande vragen zijn uitgangspunten voor verbetering van het foutenmanagement:
 Preventie 
 Detectie 
 Herstel

zondag 25 oktober 2015

Psychomotorische Struikelblokken

In zijn boek "Zen en de kunst van het motor onderhoud" (hoofdstuk 26) benoemt Robert Pirsig een aantal psychomotorische struikelblokken:

Slecht gereedschap
Men zegt wel eens: goed gereedschap is het halve werk. En zo is het ook. Je kunt beter goed 2e hands gereedschap hebben dan slecht nieuw.

Slechte werkomgeving
Met name verlichting is belangrijk; je kunt er veel vergissingen mee voorkomen. Je maakt nu eenmaal meer fouten als je het allemaal niet goed kunt zien. Bovendien wordt je sneller moe. Een beetje lichamelijk ongemak is onvermijdelijk, maar het moet niet te gek worden. Zorg daarom voor een prettige lichaamshouding. Let op de temperatuur: als het te koud is dan ga je gehaast werken en als het te warm is dan wordt je woededrempel verlaagt.

Spierongevoeligheid
Hiermee doelt Pirsig op een gebrek aan gevoel voor materialen. Het is het 'fingerspitzengefühl'. Je moet gevoel hebben voor de elasticiteit van materialen, maar ook voor de weekheid ervan. Oppervlakken kunnen weinig hebben. Hou hier rekening mee als je met precisie onderdelen werkt. gebruik in zulke gevallen gereedschappen van een zachter materiaal.

Er zijn ook struikelblokken die meer betrekking hebben op de perceptie en het denken:

Eigendunk
Hierdoor wordt je minder (zelf-) kritisch; je ziet nieuwe feiten niet. Je hebt een ego te verdedigen en een zelfbeeld te beschermen. Je geeft niet graag toe dat je het bij het verkeerde eind hebt. Wat helpt is om jezelf eraan te herinneren dat je echt niet minderwaardig wordt als je een fout maakt. Iedereen maakt wel eens fouten. Daarbij bieden fouten je juist de mogelijkheid te leren.

Angst
Bang zijn om fouten te maken komt door een combinatie van een te grote motivatie en zelfonderschatting. Goede remedie: schrijf in een dagboek over je angst.

Verveling
Als je je gaat vervelen, dan moet je even wat anders gaan doen. ga film kijken, slapen of een kop koffie drinken.

Ongeduld
Dit is een gevolg van een te optimistische inschatting van de benodigde tijd. Houd de wet van Hofstadter in gedachten: "alles duurt langer dan je denkt, zelfs als je rekening houdt met de wet van Hofstadter". Daarnaast hecht je misschien teveel belang aan je takenpakket; je hebt het gevoel dat je erg veel te doen hebt en daarom wil je de dingen zo snel mogelijk af hebben. Misschien niet zo'n heel aangenaam advies, maar bedenk dat je op een dag zult sterven. Jij kunt dan niet langer alle dingen doen waarvan je vindt dat je die moet doen. En toch zal ook zonder jou de wereld gewoon blijven doordraaien. 'Memento mori' (gedenk te sterven). Dat helpt je te relativeren.  


Als je bij het uitvoeren van je werkzaamheden merkt dat dingen niet lekker lopen, kun je het overzicht van bovenstaande struikelblokken gebruiken om na te gaan waar dat aan kan liggen en wat je er aan kunt doen.




vrijdag 22 augustus 2014

Hoe leren mensen een nieuwe vaardigheid?

In het artikel “Recept voor een goede (praktijk)les” besprak ik een stappenplan dat je kunt gebruiken als je vaardigheden wilt onderwijzen. In dit artikel wil ik meer ingaan op de processen die een leerling doormaakt wanneer hij iets nieuws leert. 

Ik heb het artikel in de eerste plaats geschreven voor mensen die zich (al dan niet professioneel) met lesgeven bezig houden. Maar ook als je zelf een nieuwe vaardigheid aan het leren bent is het interessant. Zo hebben de inzichten die hier besproken zullen worden mij persoonlijk goed geholpen om meer geduld met mezelf te hebben als ik iets onder de knie probeerde te krijgen en het voor mijn gevoel niet snel genoeg ging. Dat kwam omdat ik beter begreep welke processen ik tijdens het leren doormaakte.

donderdag 7 augustus 2014

Definitie van Leren

Wat is een goede definitie van leren?

Misschien dit:

Leren is het op geleide van teruggemelde resultaten de handelswijze structureel verbeteren.

Als ik er zo over nadenk dan geldt dit voor alle lerende systemen: van een bedrijf dat producten en diensten verbetert tot een individu dat een nieuwe vaardigheid leert.

De definitie kan worden toegelicht met behulp van de uitdrukking:

"Een ezel stoot zich in 't gemeen, geen tweemaal aan dezelfde steen."

Tijdens het lopen (handelswijze) stoot de ezel zich aan een steen (resultaat). Dit doet pijn (terugmelding), de ezel registreert en onthoudt deze pijnlijke ervaring en ontwijkt de steen in het vervolg (structureel verbeterde handelswijze).

dinsdag 15 juli 2014

Recept voor een goede (praktijk)les

"Geef een mens een vis en hij heeft eten voor één dag. Leer een mens vissen en hij heeft eten voor zijn hele leven." (Chinees spreekwoord)

Stel, je wilt iemand leren hoe je iets doet. Hoe pak je dat aan?
Misschien ben je een enthousiast danser en wil je een ander leren dansen. Of je moet een nieuwe collega leren hoe bepaalde werkzaamheden uitgevoerd moeten worden. Het kan zijn dat je trainer bij een sportclub bent en specifieke vaardigheden van de spelers wilt verbeteren. Of je wilt ouderen met computers leren omgaan.

Deze voorbeelden zijn heel divers, maar wat ze gemeen hebben is dat degene die iets gaat leren – een leerling – simpel gezegd aanvankelijk iets nog niet kan/weet. Het uiteindelijke doel is dat hij datgene wel kan/weet. Om daar te komen moet hij een leerproces doorlopen. Het is aan jou als instructeur om het leerproces voorspoedig te laten voorlopen.




Ongeacht van wat je je leerlingen wilt leren, om tot een goede les te komen moet je systematisch volgens een stappenplan te werk gaan. Een goede voorbereiding is hierbij het halve werk. In dit artikel geef ik je een stappenplan dat je kunt gebruiken om tot een goede praktijkles te komen. Ik heb het hier over 'praktijkles', omdat dit artikel is toegespitst op het onderwijzen van vaardigheden.